Euphydryas aurinia, señorita dos brañais

A señorita dos brañais (Euphydryas aurinia) é unha bolboreta caracterizada por unha gran variabilidade morfolóxica, cunhas cores moi vistosas. Presenta manchas laranxas, amarelas e marróns sobre un fondo negro, con celas punteadas nas ás posteriores. Os adultos aparecen a principios de maio e voan durante aproximadamente un mes. Os machos adoptan un comportamento de patrulla e vixilancia para atopar ás femias, que copulan pouco despois de emerxer da crisálida. Durante este acto, o macho segrega unha substancia chamada sphragis, que solidifica e impide que a femia copule de novo con outros machos.

A femia deposita os ovos nas follas da planta nutricia, como é o caso do chuchamel (Lonicera periclymenum). Despois de 3-4 semanas, eclosionan as larvas e constrúen un niño de seda sobre a planta nutricia. As larvas pasan por seis estadios larvarios, mantendo un comportamento gregario ata o último estadio. Nos últimos estadios, as larvas son de cor negra con puntos brancos, espiñas e patas torácicas negras.

No inverno, as larvas permanecen en diapausa, pero a finais de xaneiro ou febreiro, co aumento das temperaturas, retoman a actividade. As larvas aliméntanse empregando a calor solar para manter a súa temperatura. Nesta fase, varios parasitoides, como o himenóptero Cotesia sp., poden alimentarse dos tecidos das eirugas, o que representa unha importante ameaza para a especie.

Finalmente, as larvas dispersanse para formar a crisálida, que se suxeita colgando cara abaixo a través do cremáster. A crisálida mide uns 20 mm, sendo de cor branca con manchas negras e pequenas protuberancias alaranxadas. Tras unhas semanas, emerxe o adulto, completando o ciclo. Esta bolboreta é univoltina, o que significa que ten unha única xeración ao ano​.

© Manu Cernadas, Elia Pérez

Esta especie está ligada á presenza da planta nutricia Lonicera sp., habitando principalmente prados húmidos e beiras de fragas. Pode ser atopada desde o nivel do mar ata os 2.500 metros de altitude en zonas montañosas. As áreas boscosas aclaradas ou de matorral son tamén importantes para o seu desenvolvemento, especialmente aquelas que permiten o crecemento da súa planta nutricia.

A señorita dos brañais está incluída no anexo II do Convenio de Berna e da Directiva Hábitats, polo que é unha especie protexida. As poboacións dependen do bo estado de conservación dos prados floridos e das fragas onde crece a planta nutricia das eirugas. Entre as principais ameazas destacan os cambios no uso do solo, a substitución das árbores autóctonas por especies exóticas e a fragmentación do hábitat. A baixa mobilidade dos adultos tamén contribúe á súa vulnerabilidade ante a fragmentación dos seus hábitats.

Romo, H., García-Barros, E., Martín, J., Ylla, J. e López M. 2012. Euphydryas aurinia. En: VV.AA., Bases ecológicas preliminares para a conservación das especies de interese comunitario en España: Invertebrados. Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente. Madrid. 67 pp​